Dni Sosaba, Fife, Szkocja, sierpień 2026.
Jak co roku, złonkowie naszego stowarzyszenia wzięli udział w Dniach Sosaba, poświęconych pamięci gen. bryg. Stanisława Sosabowskiego oraz żołnierzy 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej.
Drugiego dnia obchodów pierwszym punktem uroczystości było złożenie wieńców pod Falkland Memorial w Falkland w Fife.
W uroczystościach uczestniczyli przedstawiciele lokalnych władz, szkockiego parlamentu, brytyjskich sił zbrojnych, 6. Brygady Powietrznodesantowej, Instytutu Pamięci Narodowej oraz Konsulatu Generalnego RP w Edynburgu wraz z Konsulem Generalnym Mirosławem Syczem.
Szczególnie ważnym elementem tegorocznych obchodów był udział żołnierzy 6. Brygady Powietrznodesantowej im. gen. bryg. Stanisława Sosabowskiego – współczesnego spadkobiercy tradycji 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej.
Dowódca 6. BPD płk Piotr Bieniek, wspólnie z Konsulem Generalnym RP w Edynburgu Mirosławem Syczem, przedstawicielami Instytutu Pamięci Narodowej oraz żołnierzami 16 Air Assault Brigade, oddali hołd polskim spadochroniarzom, których tradycje są dziś kontynuowane przez kolejne pokolenia żołnierzy.
Głównym organizatorem tegorocznych wydarzeń jest Konsulat Generalny RP w Edynburgu.
Tegoroczne obchody miały również wyjątkowy, osobisty wymiar.
Gośćmi specjalnymi była rodzina płk. Ryszarda Małaszkiewicza, szefa sztabu 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej i oficera, który razem ze swoimi żołnierzami przeszedł szlak bojowy aż do operacji „Market Garden”.
Płk. Małaszkiewicz był żołnierzem z niezwykłą historią. Urodzony w 1901 roku w Wilnie, wstąpił do Wojska Polskiego już w listopadzie 1918 roku. Walczył z bolszewikami, został ranny, a za odwagę na polu walki otrzymał Krzyż Walecznych.
Po klęsce Polski przedostał się przez Rumunię do Francji, a następnie do Wielkiej Brytanii. Tutaj związał się z gen. Stanisławem Sosabowskim i jego brygadą.
Jako szef sztabu 1. SBS uczestniczył w przygotowaniach do jednej z największych operacji powietrznodesantowych II wojny światowej – „Market Garden”. Co ważne, nie pozostał jedynie w sztabie. Podczas operacji walczył u boku swoich żołnierzy.
Po wojnie wrócił do Polski, gdzie zamiast uznania za służbę Ojczyźnie spotkały go represje komunistycznego aparatu bezpieczeństwa. Trafił do więzienia, gdzie brutalne przesłuchania i nieludzkie warunki doprowadziły do trwałego wyniszczenia jego zdrowia.
To właśnie takich historii nie możemy pozwolić sobie zapomnieć.
Mieliśmy ogromny zaszczyt spędzić z rodziną płk. Ryszarda Małaszkiewicza cały dzień.
Razem odwiedziliśmy miejsca związane z polską obecnością i pamięcią o naszych żołnierzach – Upper Largo, Leven, Elie, Earlsferry oraz Kirkcaldy.
Był to nie tylko dzień uroczystości i składania wieńców.
Był to przede wszystkim czas rozmów, wspomnień i spotkania z historią, która dzięki rodzinom naszych bohaterów nadal żyje.
