Złoty Medal „Reipublicae Memoriae Meritum” dla prezesa Polish Scottish Connection “PARASOL” Janusza Strużaka, Rzeszów, październik 2026
Z wielką radością i dumą informujemy, że 27 października 2026 roku w Wojewódzkim Domu Kultury w Rzeszowie prezes naszego stowarzyszenia, Janusz Strużak, został odznaczony Złotym Medalem „Reipublicae Memoriae Meritum”. Medal nadał Prezes Instytutu Pamięci Narodowej. Legitymację nr 307, wystawioną w Warszawie 30 lipca 2026 roku, podpisał z upoważnienia Prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski. Na legitymacji widnieje motto: „Naród, który traci pamięć, przestaje być Narodem”.
Odznaczenie wręczono podczas uroczystej gali, którą zorganizował Oddział IPN w Rzeszowie. Tego samego wieczoru odbyła się XV Gala Nagrody Honorowej „Świadek Historii” (IPN Rzeszów). Medalem „Reipublicae Memoriae Meritum” IPN honoruje osoby i instytucje, które trwale upamiętniają wydarzenia i postacie z historii Narodu Polskiego z lat 1917–1990. Medal otrzymują też ci, którzy opiekują się grobami i cmentarzami wojennymi w kraju i za granicą. Złoty medal to najwyższy z trzech stopni tego odznaczenia.
Galę rozpoczęło wspomnienie zmarłych laureatów poprzednich edycji. Następnie nagrody „Świadek Historii” odebrało sześć osób i instytucji: Grzegorz Boratyn, Wanda Tarnawska, Zbigniew Markut, Krystian Fila, Biuro Wystaw Artystycznych w Krośnie oraz Towarzystwo Miłośników Ziemi Tyczyńskiej (TVP3 Rzeszów). Potem uroczyście wręczono medale. Oprawę muzyczną zapewniła Brzostecka Orkiestra Muzyki Rozrywkowej.
Za co przyznano medal
W okolicznościowym wydawnictwie IPN „Gala wręczenia Medali Reipublicae Memoriae Meritum, Rzeszów 2026” przypomniano dorobek Janusza Strużaka:
Jest absolwentem Abertay University w Dundee. Od 2025 roku jest prezesem Stowarzyszenia Polish Scottish Connections „Parasol”, które promuje polskie wartości patriotyczne, tradycję i kulturę w Szkocji.
Od ponad dekady odkrywa i dokumentuje ślady polskiej obecności w Szkocji, zwłaszcza miejsca pamięci.
Od 2015 roku z jego inicjatywy odbywają się regularne ceremonie upamiętniające polskich żołnierzy pochowanych na cmentarzach w Szkocji, Czechach, Holandii, na Ukrainie i w Polsce.
Doprowadził do odtworzenia szkockiego oddziału Polish Youth Association – Patriae Fidelis. W latach 2015–2016 był w nim wiceprezesem, a następnie skarbnikiem.
W 2017 roku stworzył portal orzelbialy.co.uk poświęcony polskiej historii, pamięci narodowej i działalności patriotycznej na emigracji.
Należy do Klubu Historycznego w Glasgow i do Polskiego Towarzystwa Społeczno-Oświatowego im. gen. Władysława Sikorskiego w Glasgow. Działa też w The Commonwealth War Graves Commission.
W latach 2024–2025 był prezesem Polskiego Klubu Historycznego w Szkocji. Jest członkiem Scottish Polish Cultural Association Edinburgh.
Od lat współpracuje z oddziałami IPN przy edukacji historycznej i patriotycznej poza granicami kraju.
Najnowszy projekt PARASOL to „Mogiła Bohatera 2026”. W jego ramach opiekujemy się polskimi grobami wojennymi w Szkocji i badamy życiorysy pochowanych tu żołnierzy. Pracujemy też nad materiałami źródłowymi i upowszechniamy wiedzę o poległych i zmarłych na obczyźnie.
W maju 2026 roku, z inicjatywy Janusza Strużaka, do Szkocji przyjechała delegacja IPN Oddział w Rzeszowie z dyrektorem dr. hab. Dariuszem Iwaneczką. Delegacja poprowadziła warsztaty historyczne w Polskiej Szkole im. Marii Montessori w Livingston, w Akademii Języka Polskiego im. gen. Stanisława Maczka w Dalbeth, a także w Musselburghu i Edynburgu. Spotkaniom towarzyszyła promocja gry edukacyjnej IPN „Czarna Dywizja” o historii 1. Dywizji Pancernej gen. Maczka.
To wyróżnienie jest nie tylko osobistym sukcesem naszego prezesa. Jest też uznaniem dla pracy całego stowarzyszenia i wszystkich, którzy razem z nami dbają o pamięć o polskich bohaterach w Szkocji i poza nią. Serdecznie dziękujemy Instytutowi Pamięci Narodowej za to wyróżnienie i za wieloletnią współpracę.
Cześć i chwała Bohaterom!
#PARASOL#PolishScottishConnections#JanuszStrużak#ReipublicaeMemoriaeMeritum#ZłotyMedal#IPN#InstytutPamięciNarodowej#IPNRzeszów
#ŚwiadekHistorii#GalaŚwiadekHistorii#Rzeszów#Podkarpacie#WDKRzeszów#Rzeszów2026
Pamięć i historia:
#PamięćNarodowa#PolskiBohaterowie#MogiłaBohatera2026#PolskieGrobyWojenne#PolskieSiłyZbrojne#GenerałMaczek#CzarnaDywizja#1DywizjaPancerna#PamięćNieZnaGranic#CześćIChwałaBohaterom
Polonia w Szkocji:
#PoloniaSzkocja#PolacyWSzkocji#PolesInScotland#PolishHeritage#Scotland#Edinburgh #Glasgow
